|
YETİŞTİRME
TEKNİKLERİ
1 Çoğaltılması ve
Kullanılan Anaçlar
Kayısı çeşitleri
aşı ile çoğaltılır. Kaysının çoğaltılmasında kullanılan en uygun aşı,
durgun göz aşısıdır. Aşı normal olarak toprak yüzeyinden 10-15 cm
yükseklikten yapılırsa da kışları soğuk geçen yerlerde yüksekten
aşılamak, yeni gövdeyi zerdaliden teşkil etmek daha güvenli olur.
Çöğürler tohum
tavalarından şaşırtma parsellerine dikilir veya şeftalide olduğu gibi
tohumlar sıralar üzerine ekilerek yerinde aşılanır. İkinci uygulama
ile bir yıl kazanılmış olur.
Kayısıya anaç
olarak zerdali, mirobolan eriği, badem ve şeftali kullanılır. Ancak,
anaç seçiminde toprak şartları, topraktaki zararlılar, ağacın
gelecekte alması beklenilen büyüklük ve meyvelerin kullanılma
şekilleri ve kalitesi büyük rol oynar.
Kültür çeşitleri
ile uyuşması, üzerindeki kalemin gelişmesi ve hatta kurak şartlara
dayanması bakımından kaysı için en iyi anaç zerdalidir. Bu anaç
nemotoda dayanıklı olduğu gibi derin ve geçirgen topraklarda tercih
görür. Kireçli ve hatta kısmen tuzlu topraklarda da yetişir.
Badem kaysıya anaç
olarak kireçli ve taşlı topraklarda kullanılır ancak, bademle
kaysıların her zaman uyuşmadıkları unutulmamalıdır.
Kayısıya anaç
olarak, özellikle alüviyal topraklarda, şeftali de kullanılsa da bu
anaçla da çoğu zaman kayısıyla iyi uyuşmamaktadır. Nemli ve ağır
topraklarda kaysıya anaç olarak eriğin kullanılması bir zorunluluktur.
2.
Bahçe Tesisi
Tesis sırasında
zerdali anacı üzerindeki ağaçlar arasında 10 X 10 bırakılmalı, erik
anacı üzerinde bu 8 X 8 olabilir. Sulanmayan yerlerde bu mesafe ve
aralıklar, 1,5 veya 2 katına çıkarılır Fidanlar, bahçeye kışı ılık geçen yerlerde sonbaharda, yaprak dökümünden ilkbaharda gözlerin sürmesine kadar geçen periyot dikilir. Bununla birlikte, bu şartlarda, en iyisi, dikimin kış başında yani fidanlar kış dinlenmesine girdikleri zaman yapılmasıdır.
Yıllık Bakım
İşleri
Toprak işleme
Kayısı bahçelerinde
dikimden sonra ilk birkaç yıl açık toprak işlemesi yapılır. Bundan
sonra, bahçelerde geçici bir örtü bitkisinin ekilmesi faydalı olur.
Bahçelerde daimi
çayır toprakta suyun bol bulunduğu yerlerde ekilebilir. Kıraç
alanlarda türlü materyalle yapılan malçlamanın gerek meyve miktarı
gerekse meyve iriliği üzerine olumlu etki yaptığı bulunmuştur.
Sonbaharda yaprak
dökümünden sonra bahçe yüzeysel olarak kültüvatör veya küçük bahçe
pulluğu ile sürülür. İlkbaharda çağlalar fındık büyüklüğüne geldiğinde
ve yabani otların çoğunluğunun çıktığı, yağışların bol olduğu dönemde,
sıra araları yine aynı şekilde sürülür. Ağaç dipleri belle işlenir.
Sulama
Meyvelerin
irileştiği ve olgunlaştığı yaz devresinde sulanması gerekmektedir.
Sulama imkanlarının bulunduğu yerlerde toprağın geçirgenliği, sıcaklık
ve buharlaşma şiddeti dikkate alınarak sulama aralıkları tayin
edilmelidir.
Sulama sırasında
suyun 1,50-1,80 m. yani köklerin en çok bulunduğu toprak bölgesine
ulaşması istenir. Sık,sık yüzlek yapılan sulamalar fayda yerine zarar
verir.
Gübreleme
Bahçelerde geçici
örtü bitkisi yetiştirilmesiyle ağaçların organik madde ihtiyaçları
büyük ölçüde karşılanmış olur.
Kayısı bahçeleri
için her üç yılda bir, bir dönüm başına 3 ton çiftlik gübresi
verilmesi uygun olup, suni gübrelerden her yıl ağaç başına her ağacın
yaşı için 100 gr hesabı ile (örneğin: 10 yaşındaki ağaca 1 kg)
verilmesi faydalıdır
Fosforlu gübreler
sonbaharda ağacın gövdesinden itibaren 1-1,5 m. dışına açılacak bir
ark içerisine bant şeklinde verilmesi, azotlu gübrelerinde ilkbaharda
mart başında 1/2 sini, mayıs başında 1/2 sini olmak üzere serpme
şeklinde verilmesi gerekir.
Budama
Kayısı ağaçları
serbest bölge, değişik doruk dallı ve yatay palmet şeklinde
taçlandırılırlar. Ağaçlarda taç şekli amacıyla yapılan budamalar
esnasında ana ve yan dallar üzerinde uzanmış olan obur dallar ile aynı
yönde birbirine çok yakın uzamış olan sürgünlerin kesilmesiyle büyüme
teşvik edilmiş ve iyi bir bahçe kurulmuş olur.
Verimli ağaçların
budanmasında esas ürünün iki ve daha yaşlı dallar üzerinde meydana
geldikleri dikkate alınarak dalcıkların korunmasına çaba gösterilmeli
Bu nedenle kaysılarda dalcık seyreltmesi yapılmaz. Ancak yapılan
budamalarla da tacın iç kısmının iyi ışık görmesini ve bu dalların
kurumamalarına yardım edilir.
Ağaçlar yaşlandıkça
yeni sürgünlerin uzunlukları da azalmaya başlar. 40-75 cm'lik bir
gelişme göstermesi gereken sürgünler artık bu kadar büyümüyorsa
budamayı daha şiddetli yapmak gerekir. Kayısılarda budama yaraları
mutlaka macunla kapatılmalıdır.
Seyreltme
Kayısılarda
seyreltme daha çok sofralık olanlarda yapılır. Kurutmalık olanlarda
yapılmaz Seyreltme meyve iriliğini artırır, meyvelerin dallarda ve
ağaçlar üzerinde iyi bir şekilde dağılmalarını sağlar ve meyvenin
kalitesini yükseltir.
Kayısıların en iyi
seyreltme zamanı çekirdeğin sertleşmeye başladığı zamandır. Seyreltme
sırasında küçük meyveler koparılmalı, büyük olanlar bırakılmalı ve 4-8
cm mesafe ile seyreltilmelidir.
Herekleme
Ağaçlar büyüyüp
yaşlandıkça dallar, yaprak ve meyvelerin ağırlığı ile aşağı doğru
sarkar. Ürünün fazla olduğu özellikle olgunluğa doğru dalların kırılma
tehlikesi artar bunu önlemek için dallara herek vererek kırılmaları
önlenir.
|